Beypazarı
target english
Dr. Necati Yalçın

Dr. Necati Yalçın

Mail: yalcinnecati@yahoo.com

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi Fayyum Portleri’nden İffetli Aşıklar’a

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi Fayyum Portleri’nden İffetli Aşıklar’a

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi

Fayyum Portleri’nden İffetli Aşıklar’a

Hisar Meydanı.

Eski Kent Meydanı.

Bugünkü adıyla Kale Meydanı.

Ana aktörleri karşılıklı.

Kapı ve saat kulesi biryanda, Çengelhan, Çukurhan ve Erimtan karşıda.

Arnavut kaldırım taşlı, kapı önünde genişleyen yol ortalarında.

Dünyanın en önemli eserlerini bulabileceğiniz, Anadolu Medeniyetleri Müzesi de biraz aşağıda.

Çengelhan, arkadaki Safran Han ile birleşti, 2 handa bir müze, Ankara Rahmi M. Koç Müzesi oldu.

Çukurhan yine Koç Ailesi’nin elinin değmesiyle butik otel ve lokanta oldu.

Erimtan ise metruk ve artık depo olarak kullanılan, yıkımına karar verilmiş, 3 Ankara evinin taşlarından doğdu…

Erimtan Müzesi

Kale’de bir müze.

3 Ankara evinin taşlarından doğan.

5 bin yıl öncesine giden eserler barındıran.

Bronz, altın, gümüş eserler…

Bezemeli çanak çömlekler, çivi yazılı tabletler, kandiller…

2000 kadar eserden 600’ü, dönüşümlü sergileniyor.

Müze, sıkça söyleşilere ve sergilere de ev sahipliği yapıyor.

Salı Konserleri… Her Salı. Yazıyı hazırlarken baktım, 5. sezon yazıyordu. Altı aylık programla…

Müze Eğitimi… Atölye programları var. 4 yaştan başlayan, her yaşa. Urartu Kemerleri, Müzede Şekil Avı, Antik Sikkeler veya Kil Tablet-Çömlek gibi. Hatta antik Roma yemekleriyle günümüzünkileri karşılaştırma çalışması yapılan Apicius Yemek Tarifleri programı var.

Rehberli geziler… Türkçe ve İngilizce. İsterseniz, önceden arıyorsunuz.

İki kişi ve bir kahve

Josef.

Koleksiyoncu. Ufacık dükkânı varmış.

Yüksel Erimtan.

İnşaat mühendisi. GAMA Grubunu kurmuş, yıllarca Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı yapmış. Sonra EMT Şirketi’ni kurmuş. Sanatsever.

Günlerden bir gün Josef, Erimtan’a;

“Ağabey, gel bir kahvemi iç!”

Okuyunca hak vereceksiniz, bu bir kahve, kırk yıl hatırlılardan çok ötelere geçmiş!

Bir kahve içerlerken, iki köylü gelmiş. Tezgâh arkasında fısıltılaşma falan, Josef’e taş satmışlar.

Yüzük taşlarıyla döşenen ve Müze’ye çıkan yol

Erimtan merak etmiş, sormuş.

“Köylüler yağmur sonrası antik yerlerden toplar, bana getirirler” yanıtı gelmiş. Roma yüzük taşlarıymış o taşlar.

Merak bu ya, taşları o almış. Babasına gösterince;

“Toplasana!” demiş…

“Sahtelerine dikkat et!” diye uyarmayı da ihmal etmemiş.

Sonraları…

Erimtan yurt dışına çıkar. Benzer taşlar görür. Geldiği yerler yazılıymış ama Anadolu açıklaması yokmuş…

İnanmaz.

“Bunlar bizim memleketten kaçırılan taşlar” der ve çok üzülür elbet…

Erimtan, taşlarını çalışma odasındaki vitrinlere dizmeye başlamış. Bir gün sığmamışlar, üst üste koymaya başlamış.

Bu arada, diğer ilgili insanlarla Kültür Varlıkları Koleksiyoncuları Derneği’ni kurmuş.

Bir gün, Kale’ye çıkan yolda, metruk, depo olarak kullanılan, yıkım kararı alınmış 3 evi görmüş. Yüksel Erimtan Kültür ve Sanat Vakfı’nı kurmuş. Evleri, 25 yıllığına kiralamış. Müze’nin yapımına başlamış.

Roma yüzük taşları… Başkent’in bu özel ve güzel müzesine çıkan yolun başındaki bu taşlar olmuş.

O zamanın imza sirküleri! Üzerlerinde türlü desenler ve mitolojik sahnelerle o günü yaşamamızı sağlıyorlar.

Duvara gömülü, özel bölümde...

Uzmanlarla çıkılan yol

Çevresel değerlerin izlerini koruyan, tarihi görünür kılan ve korunmaya değer artı bir değer yaratılmak istenmiş.

Prof.Dr. Ayşen Savaş… Cumhurbaşkanlığı Atatürk Evi Müzesi, Ankara Kurtuluş Savaşı Müzesi, ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi, MKEK Sanayi Müzesi, Bodrum Arkeoloji Müzesi, İstanbul Rezan Has Müzesi ve Sakıp Sabancı Müzesi’nde imzası var. Müzyografiyle dolaşım şemasından duvar grafiklerine senaryonun tamamının ele alındığının altını çiziyor.

Mimar Can Aker… Beton, çelik ve masif ahşabın yanında Ankara taşı ve Denizli travertenlerini kullandıklarını söylüyor.

Dr. Gül Pulhan… Müze küratörlerinden. Ağırlıklı Roma eserlerinin buna yönelik bir kurgu düşüncesini doğurduğunu söylüyor.

Adrian Saunders… Klasik Diller Uzmanı. Eserlerin kendi hikâyelerini anlatımlarıyla destekli sunumda karar kıldıklarını belirtiyor.

Fayyum portreleri

Müze’deki teknolojik sergileme örneklerinden.

Mısır’dan sanat.

Mumyalama öleni bozulmadan saklamak için yapılmış malum. Yüzü de güzel kalsın diye ahşap üzerine portresini yapmışlar.

Fayyum portreleri.

Günümüze 1000 kadarı gelebilmiş. Dünyanın en eski portre örnekleri. Bu bölümde üzerlerindeki mektuplarıyla göreceksiniz.

Unutmadan! Ses şemsiyesi desteği var. Altında durduğunuzda birini anlatacak!

Camın kısa tarihi

Hızlı geçerseniz, cam bir vitrinde Roma eserleri olarak düşünebilir, başka bir şey fark etmeyebilirsiniz.

Durup baktınız mı işin rengi değişiyor!

Roma’dan örnekler fonda kalıyor, önünde, şeffaf ekranda, kısa bir belgesel gösterimi yapılıyor.

Bahse girerim, bu şekilde bir belgesel izlemediniz!

İffetli âşıklar evi

Pompei.

İtalya’nın yılda 2,5 milyon ziyaretçisiyle önde gelen bir turizm noktası.

Ciddi bir gelir. İtalyanlar, bu ziyaretçi sayısıyla yetinmeyecek kadar işin ciddiyetini kavramışlar arasında.

“Turist sayısını arttıralım!” demişler.

“Yeni bir kampanya yapalım, Pompei markasına yeni bir marka ekleyelim!”

Nasıl mı?

Pompei’de bir yandan kazılar devam ediyor. 1980’lerin sonunda, bir bölüm daha gün yüzüne çıkarılmış.

“Bu bölümde çalışmalar tamamlandı, açmak gerek!” demişler. 2017 yılında, bir kampanyayla…

Önce, bu alana İffetli âşıklar evi adı verildi.

Sonra, 14 Şubatta, sevgililer gününde açıldı…

Aynı ev bizde 2 yıl öncesinde açıldı aslında!

Ev’den bir fresk, renkli resim, Müze’nin ana duvarında. Tam tarif edeyim, kaçırma şansınız yok!

Müzeye girdiniz. 3-5 adım sonra büyük salon hemen altınızda yer alacak. Freskin olduğu ana duvar ötede, salonun karşı köşesinde.

Bu noktadan fark edemezsiniz ama yakınına geldiğinizde Pompei’de bile göremeyeceğiniz bir detay ilginiz çekecek. Aslında 3 detay! Pompei freskindeki yemek odası dijital ekran destekli. Fresk hareket ediyor!

Resmin canlandırıldığı bu odaya triclinium deniyor; ziyafet veya yemek odası.

Oda, adını u şeklinde konulan 3 divandan alıyor. Resimde ikisini belki fark edersiniz ama Müze bir güzellik yapmış, 3 divanı sizin önünüze koyuvermiş. Ortada sehpasıyla. Tablonun önüne gittiniz mi doğrudan içindesiniz yani!

Şimdi gelelim 3 detaya. 3 dijital ekran yerleştirilmiş 2000 yıllık fresk kopyasına. Pompei’nin donmuş kalmış insanları bu 3 noktada elini, kafasını oynatıyor, kadeh dolduruyorlar!

Doldurulan kadeh veya oynayan baştaki altın taç, Müze’nin koleksiyonunda…

Müzede öne çıkanlar

Bu başlık, Müze broşürünün de kapağı. İç sayfasında 9 madde var.

Akhamenid Per Dönemi’ne ait bir riton, içki kabıyla başlıyor, Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait gümüş ayna ile sona eriyor. Teknolojik sergileme örnekleri diyerek anlattıklarım da dâhil kemerden sikkeye pek çok değerli eseri anlatıyor, Müze’deki yerlerini gösteriyor. Broşürle gezmenizi öneriyorum.

Bir koleksiyonerden, bir kente

Kale’de bir Müze’de, bir koleksiyonerin, biri eşek ahırı olarak kullanılan 3 metruk yapıdan, bir kent kültürüne neler katabileceğinin canlı örneğini yaşayın.

Yüksel Erimtan, Rahmi Koç (hemen yandaki, iki handa bir müze) veya Akın Gökyay (biraz daha aşağıdaki Satranç Müzesi-alanında dünyanın en büyüğü), bir güzel yoldalar.

Gezin!

Başka koleksiyonerlerin de bu kervana katılmasını dileyin!

Aklıma geldi!

Müze’nin şirin bir kafesi var. Burada, Müze’nin güleryüzlü Müdürü Nazan Değiş Gezer ile Müze’yi konuşmuş, değerli bilgiler almıştım. En son Pelin Okvuran yardımcı oldu. Hatta güvenlik görevlisi kardeşimiz. İyi ki varlar…

Aklıma geldi, paylaşmadan olmaz!

Pompei’deki İffetli âşıklar evi, salonun bir yanında, kafe diğer yanda.

“Müze’de sevgililer günü kutlaması!” için sanki her şey hazır gibi!

İletişim bilgileri

Kale Mahallesi, Gözcü Sokak, 10 Altındağ Ankara

+90 (312) 311 04 01

www.erimtanmuseum.org

Uzmanların sözleri için kaynak:

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi Belgeseli, www.youtube.com/watch?v=7IlyiYF6vQo.

 

Dr. Necati YALÇIN

Makale Yorumları

  • Esengül07-02-2020 17:48

    Bu kadar detayını bilmiyordum. Her zamanki gibi güzel noktalara değinerek bizlere aktardınız.

  • Esengül07-02-2020 17:48

    Bu kadar detayını bilmiyordum. Her zamanki gibi güzel noktalara değinerek bizlere aktardınız.

Yorum Yazın

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar